Komisioni Amerikan i Helsinkit ngre dyshime për anëtarësimin e Shqipërisë në NATO

Komisioni Amerikan i Helsinkit shpreh shqetësim edhe për çështjen e mospërputhjes së votave në kutitë e hapura nga Komisioni Qëndror i Zgjedhjeve. Bob Hand, një veteran i çështjes shqiptare, pyet se a duhet të jenë të shqetësuar amerikanët që pranuan Shqipërinë në NATO. Analisti Bugajski thotë se nuk duhet të kenë pishman, por SHBA duhet të gjejë mënyrat për të ndërhyrë që Shqipëria të ecë përpara. Bob Hand shpreh keqardhje për faktin që emigrantët nuk kanë mundësi të vendosin me votë për atë që ndodh në Shqipëri

Seanca e Komisionit Amerikan të Helsinkit pranë Kongresit Amerikan, e vendosur pak orë përpara se Kolegji Zgjedhor të vendoste për Tiranën, ishte një përpjekje për t’i dhënë një mesazh Shqipërisë se zgjedhjet duhet të përfundojnë paqësisht. Drejtuesi i kësaj seance, Bob Hand, një nga ekspertët më të njohur në çështjet shqiptare, e ka mbyllur seancën duke thënë se ata duhet të kryqëzojnë gishtat duke u lutur që vendimi i Kolegjit të jetë i zgjuar dhe i qartë dhe Shqipëria të kalojë ngërçin. Edhe pse kanë kryqëzuar gishtat, sërish vendimi i Kolegjit nuk ka qenë as i zgjuar dhe as i qartë.
Kjo seancë e Kongresit Amerikan ka qenë në vazhdën e shumë të tillave, por çka është pesimiste, sipas folësve në seancë është se ato do vijojnë sepse rruga që ka Shqipëria përpara është e gjatë dhe e vështirë. Gazeta Tema ka botuar më përpara pjesë nga kjo seancë e rëndësishme, kurse kësaj here sjell tre pyetje që lidhen me tre çështje mjaft të rëndësishme. Një nga ekspertët më të njohur në Uashington për çështjet shqiptare interesohet për problemin e mospërputhjes së votave e votuesve në 117 kutitë që hapi KQZ për Tiranën. Gjithashtu gazetari i Zërit të Amerikës interesohet për vendimin e KQZ për të njohur fletat e hedhura në kutitë e gabuara. Në dy rastet, përgjigjet për pyetjet i jep Jonathan Stonestreet, kreu i vëzhguesve të ODIHR, që ka raportuar me anë të telefonit në këtë seancë. Kurse pyetja e tretë, po ashtu shumë e rëndësishme, është bërë nga vetë Bob Hand dhe i është drejtuar analistit të njohur, Janush Bugajski, në lidhje me çështjen se a duhen penguar amerikanët që pranuan Shqipërinë në NATO. Bugajski thotë se sërish amerikanët kanë instrumente për të ndikuar në politikën e Tiranës për shkak të ndjenjave të forta pro- amerikane në vend.

ILIR IKONOMI, Zëri i Amerikës: Ju keni thënë në një nga raportet tuaj se baza ligjore e vendimit për numërimin e votave në kutitë e gabuara ishte e paqartë. A është e qartë tani ky vendim sipas jush? Dmth meqë është një çështje shumë e debatuar sot në Tiranë, them se kjo shkon përtej këtij paneli?

JONATHAN STONESTREET:  Sigurisht. Ne në raportin tonë të brendshëm paszgjedhor thamë se baza ligjore për atë që po bënte Komisioni Qëndror i Zgjedhjeve me hapjen e numërimin e votave ishte e paqartë për ne. Dhe sigurisht, ndoshta për këtë duhet të kthehem prapa, kjo ndodhi para një jave, kur ne lëshuam deklaratën. Në atë kohë, nuk kishte një vendim të lëshuar. Kishte një vendim në parim, kështu e quanin, por nuk kishte një vendim zyrtar. Nuk kishte numër vendimi. Nuk gjendej në faqen e internetit.
Kështu që ata po bënin diçka praktikisht dhe vendimi për ta bërë do vinte më vonë. Në këtë pikë ishte shumë e vështirë të gjykoje se cila do të ishte baza ligjore ku mbështetej. Dhe që dikush të thoshte se baza ligjore ishte e qartë, ishte e mirë, ose diçka të tillë. Por në atë kohë nuk kishte të dhëna për bazën ligjore. E di që është marrë një vendim, dmth ka dalë në dritë. Qëkur kemi lëshuar raportin tonë, misioni ynë ka reduktuar praninë në Tiranë, kështu që ne kemi vetëm dy analistë atje.
Nuk dua të komentoj më shumë për vendimin, siç thashë, për shkak se ai është përpara Kolegjit Zgjedhor. Kështu që nuk dua të flas për vendimin që është marrë pas raportit tonë. Edhe njëherë, ne do i rikthemi kësaj çështje në raportin tonë final.

BOB HAND:  Dua t’i jap fjalën tani Jonas Rolett, nga Instituti për një Shoqëri të Hapur, një nga ekspertët më të mirë që kemi ne për çështjet shqiptare këtu në Uashington.
JONAS ROLETT:  Faleminderit Bob. Do të toja të bëja një koment në formën e pyetjes, por në vërtetë doja të pyesja pak Jonathan Stonestreet pak për çështjen e integritetit të votave.
Siç e dini disa nga çështjet janë vërtet të baltosura. Ka pikëpyetje për precedentin, çfarë është bërë më përpara me këto lloj votash. Ka pikëpyetje nëse ka vrima në kodin elektoral. Ka pikëpyetje për interpretimin. Dhe mendoj se kjo është një fushë ku është vështirë të thuhet çfarë është e drejtë dhe çfarë gabim.
Kam dëgjuar se kutitë e votave që janë hapur kanë nxjerrë në pah mospërputhje mes numrit të votuesve dhe numrit të votave. Mesa kuptoj janë hapur 117 kuti. Nga këto, 98 kanë mospërputhje. 45 prej tyre kanë vota më shumë se votues, çka është një diferencë prej 322 votash. 53 të mbetura kanë më pak vota se votues, një diferencë prej 436. Kështu, edhe nëse në mënyrë të pavetëdijshme janë shkëmbyer votat nga kutia e kryebashkiakut në atë të këshillave, sërish janë edhe 114 vota të pallogaritura. Jam e interesuar për të dëgjuar pak se cili është qëndrimi i OSBE për këtë çështje, apo nuk mendoni se ka problem këtu?

JONATHAN STONESTREET: Sigurisht. Aktualisht, ndoshta është mendimi im personal, numërimi duket se është diçka e qetë, por në fakt shpesh rezulton se është i vështirë. Dhe pjesë e procesit janë edhe numrat finalë, madje edhe nëse rihapim gjithçka e rinumërojmë gjithçka, ndoshta do të kemi diferenca të vogla në numër. Dhe kjo krijon probleme kur është një marzh kaq i vogël.
Siç e dini, procesi i numërimit, jo vetëm në Tiranë, por edhe në vende të tjera, siç thashë, nuk shkoi perfekt dhe ka pasur probleme në mënyrën se si janë njohur numrat dhe se si janë protokolluar rezultatet. Në disa vende mund të ketë pasur keqnumërim.
Një çështje është se ndërsa ka pasur transparencë shumë të mirë në disa aspekte në zgjedhjet në Shqipëri, një pasojë e të pasurit të qendrave të numërimit në vend të numërimit në vendvotime është se votat numërohen në sy të publikut, dhe ashtu siç tha ambasadori, votat tregohen përpara kameras.
Por çfarë është e vështirë për vëzhguesit është se nuk mund të shohin se si plotësohen protokollet për shkak se vëzhguesit nuk lejohen të afrohen te tavolinat për të parë se ç’bëhet saktësisht.
Por mund të them se mund të ketë gabime që prezantohen në proces në mënyra të ndryshme. Sërish, nuk dua të flas për numra, për shqetësimet që janë ngritur. E di që ka pasur shqetësim për këto diferenca. Tani për tani nuk mund të them se kush i ka shkaktuar këto diferenca.
Një tjetër çështje që mendoj se duhet të merret në konsideratë është çështja e vlefshmërisë dhe pavlefshmërisë së votave, duke lënë mënjanë votat e hedhura gabim. Në Tiranë ka pasur një numër shumë të lartë votash të pavlefshme. Ishte rreth 2 përqind, nëse e mbaj mend mirë, duke iu afruar 3 përqind, çka është e habitshme. Dhe kjo është një çështje që duhet të adresohet.

BOB HAND:  Doja të bëja një pyetje për Janusz Bugajskin, duke pranuar Shqipërinë në NATO, mos kemi humbur instrumentet e kontrollit mbi një vend që po kalonte një proces transformimi politik?
Siç e përmendet edhe më përpara, ka disa gjëra që prekin Aleancën si krimi e korrupsioni. Nëse ka një vend ku sundon mungesa e ligjit, pavarësisht ndjenjave pro- amerikane, pro- NATO, disa gjëra mund të jenë në kundërshtim me sigurinë kombëtare të Shqipërisë ose Aleanca mund të marrë vendin e saj. Gjithashtu ku ka mungesë të respektit për institucionet demokratike, ku nuk janë të forta mjaftueshëm, mund të ketë destabilitet që mund të bëjë që forca të tjera të bëhen më të fuqishme në vend.
A mund të na përpunosh pak vlerësimin për Shqipërinë e pas anëtarësimit në NATO. A është përmirësuar ajo? A ka arsye për të në ardhur keq për vendimin e marrë. Dhe si mund të kontrollojmë Shqipërinë për të ecur drejt anëtarësimit në BE, pasi siç e theksuat edhe ju, shumë vende janë të zhgënjyera, bazuar në ato që thotë Brukseli.

JANUSZ BUGAJSKI: Jo, nuk mendoj se duhet të ketë keqardhje pse keni pranuar Shqipërinë në NATO. Mendoj se ishte vendimi i duhur në kohën e duhur. Kujtoni se Shqipëria, me aq sa di unë, ka qenë vendi i parë në rajon që ka kërkuar anëtarësim në NATO dhe akoma nuk gjejmë një person që e kundërshton.
Shqipëria ka kontribuar pa dyshim me kapacitetet e saj të kufizuara në misionet e NATO-s. Në kontekstin rajonal është një lojtar stabilizues. Asnjë qeveri nuk ka një axhendë pan- shqiptare.
Në terma të politikës së brendshme, mendoj se anëtarësimi në BE është një instrument i pushtetit të butë më efektiv.

Kështu që mendoj se perspektiva e anëtarësimit në BE është një set kushtesh më efektiv për Shqipërinë. Gjithashtu nuk mendoj se kemi humbur influencën në Tiranë, në çdo qeveri të Tiranës. Mendoj se ndjenjat pro- amerikane janë kaq të forta, sa nuk mendoj se ka ndonjë qeveri në Shqipëri që mund të bëjë ndonjë gjë që nuk është në sinkron me atë që do Amerika

Me fjalë të tjera, pyetja është se si mund të vendosim në një linjë interesat shqiptare dhe amerikane që të përfitojnë nga njëra- tjetra. Dhe mendoj se është në interes të Shqipërisë që të ketë një qeveri të qëndrueshme që bën progres në reforma. Për fat të keq jemi dëshmitarë të kësaj paralizës dhe po mendoj se cilat mund të jenë rrugët me të cilat SHBA mund të ndihmojë BE-në që të kalohet ky bllokazh dhe Shqipëria të hyjë sërish në shina.

Nga faqa ne facebook: Te behemi 50.000 veta kunder regjistrimit te fese & kombesise.Loje e Grekut

Per me teper klikoni me siper ^^^  

Nese mendoni se kjo faqe vlen per cdo inforamcion,atehere do tju luteshim te gjithe te na ndihmonit duke e shperndare kete faqe ne profilet tuaja thjeshte duke klikuar ketu “Shperndaje”.

loading...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button