Ambasadori shqiptar në Azerbajxhan për “Trend”: Fillimi i furnizimeve me gaz nëpërmjet TAP do të ketë një ndikim pozitiv dhe strategjik
Ambasadori i Shqipërisë në Azerbajxhan, Besart Kadia ka dhënë një intervistë eksluzive për “Trend News Agency” ku është shprehur se fillimi i furnizimeve me gaz nga Azerbajxhani në Shqipëri nëpërmjet Gazsjellësit Trans Adriatik (TAP) në vitin 2026 pritet të ketë një ndikim pozitiv dhe strategjik në peizazhin energjetik dhe sigurinë energjetike të Shqipërisë.
Sipas Ambasadorit, si rrjedhojë e këtij projekti do të zvogëlohet varësia nga hidrocentralet dhe do të rritet stabiliteti i qëndrueshëm i sistemit energjitik. Kadia po ashtu e cilësoi gazifikimin e qytetit të Korçës si një projekt pilot, kryesor dhe me interes për zgjerim graduyal në rajone të tjera të vendit.
Intervistën e plotë të Ambasadorit Besart Kadia me gazetaren Luman Zeynalova, për “Trend News Agency” mund ta lexoni më poshtë:
BAKU, Azerbajxhan, 16 janar. Fillimi i furnizimeve me gaz nga Azerbajxhani në Shqipëri nëpërmjet Gazsjellësit Trans Adriatik (TAP) në vitin 2026 pritet të ketë një ndikim pozitiv dhe strategjik në peizazhin energjetik dhe sigurinë energjetike të Shqipërisë, tha në një intervistë ekskluzive me Trend , Besart Kadia, Ambasadori i Jashtëzakonshëm dhe Fuqiplotë i Republikës së Shqipërisë në Azerbajxhan .
“Kjo do të kontribuojë në diversifikimin e përzierjes energjetike të vendit, do të zvogëlojë varësinë nga hidrocentralet dhe do të rrisë stabilitetin dhe qëndrueshmërinë e sistemit energjetik. Ky zhvillim mbështetet në kuadrin në rritje të bashkëpunimit dypalësh, i forcuar veçanërisht përmes takimit të parë të Grupit të Përbashkët të Punës për Bashkëpunim Ekonomik, Industrial dhe Teknologjik në maj 2023. Projekte konkrete si projekti i gazifikimit “Nur” në Korçë, i prezantuar gjatë vizitës së Ministrit të Energjisë të Azerbajxhanit, Sh.T. Parviz Shahbazov në prill 2025, tregojnë se si ky partneritet po përkthehet në përfitime të prekshme nga infrastruktura dhe zhvillimi. Në përgjithësi, furnizimet me gaz të TAP pasqyrojnë një partneritet strategjik afatgjatë, duke përforcuar sigurinë energjetike të Shqipërisë, ndërsa e pozicionojnë më tej Azerbajxhanin si një partner kyç në stabilitetin rajonal të energjisë”, tha ai.
Kadia vuri në dukje se vëllimi fillestar prej 0.16 miliardë metrash kub konsiderohet një fazë e parë e rëndësishme në procesin e gazifikimit të Shqipërisë.
“Shqipëria ka një interes të qartë për të rritur këto vëllime në të ardhmen, në përputhje me zhvillimin e infrastrukturës vendase dhe lidhjes rajonale. Shqipëria vlerëson rolin e Azerbajxhanit në projekte të tilla si gazifikimi i Korçës, depozitimi nëntokësor i gazit dhe rrjetet ndërkufitare të transmetimit, si dhe përdorimi optimal i TAP. Të dy vendet mbështesin gjithashtu Gazsjellësin Jon-Adriatik dhe iniciativat e mbështetura nga BE për të zgjeruar Korridorin Jugor të Gazit. Në këtë kontekst, Shqipëria po përditëson Planin e saj Master të Gazit dhe po rrit kapacitetin e transmetimit, me mbështetjen teknike të vlerësuar të SOCAR dhe filialeve të saj, duke krijuar një bazë të fortë për një rritje graduale të vëllimeve të gazit me kalimin e kohës”, shpjegoi ambasadori.
Zgjerimi i projektit të gazifikimit të SOCAR
Kadia theksoi se gazifikimi i Korçës konsiderohet si një projekt pilot dhe kryesor, dhe ka një interes të fortë për zgjerimin e tij gradual në rajone të tjera të Shqipërisë.
“Ndërsa furnizimi me gaz përmes TAP-it bëhet më i vendosur dhe infrastruktura vendase vazhdon të zhvillohet, Shqipëria parashikon zgjerimin e rrjeteve të gazit në qytete dhe zona ekonomike të tjera. Ky proces do të ndiqet në një mënyrë të ndarë në faza dhe të koordinuar, në përputhje me Planin Master të Gazit të përditësuar dhe në bashkëpunim të ngushtë me SOCAR dhe degët e saj, me objektivin e përbashkët të forcimit të sigurisë energjetike dhe mbështetjes së zhvillimit të qëndrueshëm ekonomik”, tha ai.
Perspektivat për bashkëpunim në energjinë e gjelbër
Ambasadori shtoi se Shqipëria ndjek me shumë interes iniciativat strategjike që rrisin lidhshmërinë rajonale dhe diversifikimin e burimeve të energjisë së pastër, përfshirë projektin e Kabllit të Detit të Zi.
“Në përputhje me angazhimin e saj ndaj energjisë së gjelbër dhe zhvillimit të korridoreve të reja të transmetimit, Shqipëria është e hapur për të eksploruar format e pjesëmarrjes që janë në përputhje me strategjinë e saj kombëtare të energjisë dhe prioritetet rajonale. Shqipëria vlerëson shumë rolin udhëheqës të Azerbajxhanit në avancimin e projekteve të mëdha të infrastrukturës energjetike dhe njeh rëndësinë e energjisë azere – si të gazit ashtu edhe të burimeve të rinovueshme – për sigurinë rajonale të energjisë, duke përfshirë edhe Ballkanin Perëndimor. Ndërsa Shqipëria vazhdon të përditësojë Planin e saj Master të Gazit dhe të zgjerojë infrastrukturën e saj energjetike, ajo mirëpret ekspertizën dhe bashkëpunimin teknik të Azerbajxhanit, si dhe kornizat e mbështetura nga BE, për t’u integruar më tej në tregjet rajonale dhe evropiane të energjisë dhe për të kontribuar në tranzicionin drejt sistemeve të qëndrueshme dhe të sigurta të energjisë”, tha Kadia.
Ai beson se përtej projekteve ekzistuese kryesore, Shqipëria dhe Azerbajxhani kanë hapësirë të mjaftueshme për të forcuar më tej bashkëpunimin e tyre në energji përmes një qasje strategjike dhe gjithëpërfshirëse.
“Fushat prioritare përfshijnë diversifikimin e burimeve të energjisë, zhvillimin e korridoreve të reja të transmetimit, projektet e energjisë së rinovueshme, ruajtjen e energjisë, infrastrukturën e LNG-së dhe shkëmbimin e ekspertizës teknike dhe ndërtimin e kapaciteteve. Në të njëjtën kohë, Shqipëria i kushton rëndësi zgjerimit të bashkëpunimit përtej sektorit të energjisë, veçanërisht në lidhjen e transportit, tregtinë dhe partneritetet e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme, bujqësinë e qëndrueshme dhe sigurinë ushqimore, arsimin, turizmin dhe shkëmbimet kulturore. Bashkëpunimi i zgjeruar institucional, kontaktet biznes me biznes dhe forumet e përbashkëta do të mbështesin më tej investimet dhe zbatimin e iniciativave të përbashkëta. Kjo qasje holistike, që përfshin energjinë, ekonominë, lidhjen, inovacionin dhe shkëmbimet njerëz me njerëz, do të kontribuojë në thellimin e marrëdhënieve dypalëshe dhe në ofrimin e përfitimeve të qëndrueshme ekonomike dhe sociale si për Shqipërinë ashtu edhe për Azerbajxhanin”, tha ai.
Mundësi investimi
Kadia theksoi se Shqipëria mirëpret investimet azerbajxhanase në disa sektorë prioritarë që përputhen me objektivat kombëtare të zhvillimit të vendit dhe axhendën e bashkëpunimit dypalësh.
“Përtej energjisë, Shqipëria sheh potencial të fortë për investime në transport dhe logjistikë, turizëm dhe mikpritje, bujqësi të qëndrueshme dhe përpunim ushqimor, inovacion dixhital dhe zhvillim të infrastrukturës. Ekzistojnë gjithashtu mundësi në tregti dhe partneritete midis ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme, të mbështetura nga bashkëpunimi midis AIDA-s dhe AZPROMO-s dhe nga lidhjet e forcuara midis dhomave të tregtisë. Përmes një klime të qëndrueshme investimi, harmonizimit të vazhdueshëm ligjor dhe forumeve të synuara të biznesit dhe iniciativave B2B, Shqipëria synon të lehtësojë investimet azerbajxhanase që gjenerojnë përfitime të ndërsjella ekonomike dhe kontribuojnë në rritjen afatgjatë dhe të qëndrueshme në të dy vendet”, tha ambasadori shqiptar.
Ai theksoi se kompanitë shqiptare kanë shprehur interes për të kontribuar në rindërtimin e territoreve të çliruara të Azerbajxhanit.
“Pjesëmarrja në projekte të tilla ofron një mundësi për të ofruar ekspertizë, teknologji dhe shërbime në infrastrukturë, ndërtim dhe sektorë të lidhur me të. Ky angazhim përputhet me kornizën më të gjerë të bashkëpunimit ekonomik dypalësh, duke forcuar tregtinë, investimet dhe partneritetet afatgjata të biznesit, ndërkohë që pasqyron angazhimin e Shqipërisë për të mbështetur iniciativat që promovojnë zhvillimin e qëndrueshëm dhe prosperitetin rajonal”, tha Kadia.
Sa i përket mënyrave të tjera të zgjerimit të lidhjeve ekonomike, ambasadori vuri në dukje se Shqipëria mirëpret krijimin e sipërmarrjeve të përbashkëta midis kompanive shqiptare dhe azerbajxhanase si një mjet strategjik për të forcuar bashkëpunimin ekonomik dypalësh.
“Partneritete të tilla ofrojnë mundësi për të kombinuar ekspertizën, teknologjinë dhe burimet, duke nxitur inovacionin, konkurrueshmërinë dhe zbatimin me sukses të projekteve të përbashkëta. Ndërmarrjet e përbashkëta kanë potencial të veçantë në sektorë si energjia, infrastruktura, energjia e rinovueshme, bujqësia dhe turizmi, ndërkohë që rrisin gjithashtu tregtinë, investimet dhe bashkëpunimin afatgjatë. Ato pasqyrojnë një angazhim të përbashkët për zhvillimin e qëndrueshëm dhe thellimin e marrëdhënieve tona dypalëshe”, shpjegoi ai.
Më tej, duke folur për marrëdhëniet në turizëm, ambasadori tha se Shqipëria mirëpret perspektivën e vendosjes së fluturimeve direkte midis Azerbajxhanit dhe Shqipërisë si një masë strategjike për të forcuar marrëdhëniet dypalëshe.
“Një lidhje ajrore e përmirësuar, duke u bazuar në marrëveshjen ekzistuese të udhëtimit pa viza, do të lehtësonte shkëmbimet e biznesit, turizmit dhe kulturës, si dhe lidhje më të ngushta midis njerëzve. Kjo iniciativë plotëson përpjekjet e vazhdueshme për të rritur tregtinë, investimet dhe lidhjen rajonale, duke reflektuar angazhimin e përbashkët të të dy vendeve për të thelluar partneritetin e tyre ekonomik, kulturor dhe social”, tha ai.
Perspektiva e Shqipërisë mbi procesin e paqes Azerbajxhan-Armeni
Ambasadori vuri në dukje se Shqipëria mirëpret zhvillimet e fundit pozitive në dialogun midis Azerbajxhanit dhe Armenisë dhe shpreh shpresën se ato do të çojnë në një zgjidhje të qëndrueshme të konfliktit.
“Ne vazhdojmë të ndjekim situatën dhe riafirmojmë mbështetjen tonë për njohjen reciproke të sovranitetit dhe integritetit territorial të të dy vendeve. Ne theksojmë se dialogu konstruktiv, i zhvilluar në respekt të plotë të normave dhe parimeve ndërkombëtare, është thelbësor për arritjen e paqes së qëndrueshme, pajtimit dhe stabilitetit në Kaukazin e Jugut. Shqipëria vlerëson angazhimin e të dy kombeve për dialog mbi ndarjen dhe mirëpret arritjen historike drejt paqes të zyrtarizuar në Shtëpinë e Bardhë nën udhëheqjen e veçantë të Presidentit Trump. Ne e njohim këtë marrëveshje si një hap të rëndësishëm që shënon fundin e dekadave të konfliktit dhe hedh themelet për normalizimin e plotë të marrëdhënieve, si dhe forcimin e besimit, stabilitetit dhe sigurisë rajonale”, tha Kadia.
Evente dhe vizita të përbashkëta të ardhshme
Ambasadori vuri në dukje se Shqipëria pret me padurim një sërë vizitash të nivelit të lartë dhe aktivitetesh të përbashkëta që do të forcojnë më tej bashkëpunimin dypalësh me Azerbajxhanin.
“Takimi i dytë i Grupit të Përbashkët të Punës për Bashkëpunim Ekonomik, Industrial dhe Teknologjik është planifikuar të zhvillohet në Tiranë, duke ofruar një platformë për të çuar përpara projekte konkrete dhe për të thelluar bashkëpunimin institucional. Presidenti Bajram Begaj do të vizitojë Azerbajxhanin nga 13 deri më 15 mars për të marrë pjesë në një aktivitet të organizuar nga Qendra Ndërkombëtare Nizami Ganjavi, duke nënvizuar angazhimin e Shqipërisë për shkëmbimin kulturor dhe intelektual. Përveç kësaj, Kryeministri Edi Rama pritet të marrë pjesë në takimet e veçanta të Udhëheqësve Botërorë më 18 maj 2026 në ËUF13 në Baku, duke theksuar angazhimin e Shqipërisë në dialogët rajonalë dhe globalë. Disa vizita dhe nisma të tjera të përbashkëta janë aktualisht në proces konfirmimi, duke reflektuar angazhimin e përbashkët të të dy vendeve për të zgjeruar bashkëpunimin në fushat ekonomike, kulturore dhe teknologjike”, përfundoi Kadia.