Hija e Donald Trump që fshihet pas “nënës së gjithë marrëveshjeve” mes Indisë dhe Bashkimit Evropian

Marrëveshja tregtare midis Indisë dhe Bashkimit Evropian ka të bëjë po aq me gjeopolitikën sa edhe me marrëdhëniet ndërkontinentale të biznesit. BE-ja është tashmë partneri më i madh i Indisë, me tregtinë e mallrave që arrin në 142.3 miliardë dollarë në vitin 2024, duke arritur në 11.5% të tregtisë totale të vendit të Azisë Jugore. India është partneri i nëntë më i madh tregtar i BE-së.

Këto janë shifra mbresëlënëse dhe pasqyrojnë marrëdhënie të forta. E megjithatë, bisedimet tregtare ngecën për dy dekada. Kjo ngre pyetjen: çfarë ka ndryshuar tani? Përgjigja qëndron në peizazhin gjeopolitik që evoluon me shpejtësi dhe në paparashikueshmërinë e administratës amerikane nën Presidentin Donald Trump.

Udhëheqësi amerikan i ka përdorur tarifat si një mjet negociues në disa negociata, por shpesh i ka përdorur ato për të ndëshkuar vendet, përfshirë partnerët, të cilat nuk pajtohen me pikëpamjen e tij botërore. SHBA-të kanë vendosur tarifa prej 50% për mallrat indiane, të cilat përfshijnë një gjobë prej 25% për refuzimin e Delhit për të ndaluar blerjen e naftës nga Rusia.

Disa vende të BE-së u përballën kohët e fundit me kërcënime të reja tarifash nga Trump, pasi presidenti amerikan u zemërua nga refuzimi i tyre për të pranuar propozimin e tij për marrjen e Groenlandës. Më vonë ai e tërhoqi kërcënimin, por ekspertët thonë se ky kërcënim e tronditi BE-në.

BE-ja dhe India nuk janë të vetmet që kërkojnë të mbrojnë rreziqet kur bëhet fjalë për SHBA, marrëveshja e tregtisë së lirë (MTL) në Delhi u sigurua mes një numri vendesh që po lidhin marrëveshje dhe po rregullojnë gjërat, ndërsa përpiqen të përballen me paparashikueshmërinë globale.

Pakti BE-Indi, marrëveshja e shtatë tregtare që India ka përfunduar së fundmi vjen pasi Brukseli nënshkroi një marrëveshje tregtare me bllokun tregtar të Amerikës së Jugut Mercosur në fillim të këtij muaji pas 25 vitesh negociatash. Ekspertët thonë se faktori Trump ndihmoi gjithashtu në përshpejtimin e kësaj, megjithëse tani po përballet me sfida ligjore në Evropë.

Kryeministri kanadez Mark Carney, i cili paralajmëroi për një “përçarje” në rendin ndërkombëtar të pasluftës javën e kaluar, sapo është kthyer nga një vizitë për rivendosjen e marrëdhënieve në Kinë, e cila do të forcojë lidhjet tregtare, duke shkaktuar zemërimin e Trump dhe kërcënimet e reja për tarifa 100%. Carney gjithashtu pritet të udhëtojë në Indi në të ardhmen e afërt, me tregtinë në krye të axhendës.

Në këtë sfond, marrëveshja tregtare Indi-BE, e cila është ende subjekt i ratifikimit, merr rëndësi më të madhe gjeopolitike pasi arrin më shumë sesa thjesht rezultate tregtare, si për Brukselin ashtu edhe për Delhin. Kjo i dërgon një mesazh Trumpit se fuqitë globale kanë filluar të kërkojnë mënyra për t’u bashkuar për t’u mbrojtur kundër administratës së tij.

“Mund të argumentohet se faktori Trump i dha një shtysë shumë të fortë marrëveshjes, sepse si India ashtu edhe BE-ja po përballen me tarifa tronditëse të SHBA-së që nuk i prisnin kurrë”, tha Michael Kugelman, bashkëpunëtor i lartë për Azinë Jugore në Këshillin Atlantik.

Ai shtoi se Trump është një arsye e madhe pse BE-ja dhe India kanë qenë në gjendje të kapërcejnë shumicën e dallimeve të tyre dhe të lënë në plan të dytë çështjet që nuk mund t’i zgjidhnin për negociatat e ardhshme.

Kryeministri indian Narendra Modi dhe presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen e quajtën marrëveshjen e së martës “nëna e të gjitha marrëveshjeve“.

“Kjo është historia e dy gjigantëve, ekonomia e dytë dhe e katërt më e madhe në botë, dy gjigantë që zgjedhin partneritetin në një mënyrë të vërtetë fitimprurëse për të dyja palët, një mesazh i fortë se bashkëpunimi është përgjigjja më e mirë për sfidat globale”, tha von der Leyen, duke qëndruar pranë Modit pasi shkëmbyen marrëveshjet.

“Duke kombinuar këto pika të forta, ne zvogëlojmë varësitë strategjike në një kohë kur tregtia po shndërrohet gjithnjë e më shumë në armë… Ne jo vetëm që po i bëjmë ekonomitë tona më të forta – ne gjithashtu po ofrojmë siguri për njerëzit tanë në një botë gjithnjë e më të pasigurt.”

Modi tha se rendi global është në “trazirë të madhe” dhe se marrëveshja tregtare do të forconte zinxhirët e furnizimit globalisht.

“Kjo do të thotë se nuk është vetëm një marrëveshje tregtare. Ky është një plan i ri për prosperitet të përbashkët“, tha ai.

Të dy udhëheqësit mund të kenë pasur ose jo qëllimin që marrëveshja të bezdiste administratën Trump, por duket se e kanë bërë pikërisht këtë. Sekretari i Thesarit të SHBA-së, Scott Bessent, i tha ABC News të dielën se BE-ja po “financon luftën kundër vetes” duke nënshkruar një marrëveshje tregtare me Delhin.

Ai po i referohej blerjes së naftës bruto ruse nga India, për të cilën zyrtarët amerikanë shpesh kanë thënë se po financonte në mënyrë indirekte luftën e Moskës në Ukrainë. India e ka mohuar gjithmonë këtë, duke thënë se blerja e naftës ruse siguron nevojat energjetike të miliona njerëzve të saj.

Marrëdhëniet Delhi-Moskë, të cilat janë të provuara nga koha, janë gjithashtu arsyeja pse India ka hezituar të ndërpresë papritur lidhjet e biznesit me Rusinë. Ajo është mbështetur prej kohësh te Moska për pajisje ushtarake, por marrëveshja e sotme do ta ndihmojë atë të ndërtojë mbi lidhjet tashmë të forta të mbrojtjes me Francën, ndërsa synon të diversifikojë portofolin e saj të importeve të mbrojtjes edhe me vende të tjera evropiane. Marrëveshja me Indinë i jep gjithashtu BE-së akses në një treg tjetër të madh dhe mund ta ndihmojë atë të zvogëlojë varësinë e saj nga Kina në të ardhmen.

“India do ta shohë gjithashtu këtë partneritet si një mënyrë për të kundërshtuar dominimin e Kinës në tregtinë globale, gjë që parashikoi ta bënte me SHBA-në. Por është një situatë tjetër tani për tani. BE-ja gjithashtu e sheh Indinë si një vend të dobishëm për t’u bashkuar në përpjekjet e veta për t’iu kundërvënë Kinës“, shtoi Kugelman.

Por ia vlen të kujtojmë se pas titujve që të rrahin gjoksin, ka ende shumë punë për të bërë si për Indinë ashtu edhe për BE-në. Ndërsa negociatat rreth marrëveshjes kanë përfunduar, nënshkrimi formal i marrëveshjes do të zgjasë shumë.

Ekspertëve ligjorë nga të dyja palët do t’u duhen muaj për të finalizuar tekstin e marrëveshjes dhe më pas ajo do të duhet të ratifikohet nga shtetet anëtare dhe Parlamenti Europian, gjë që ekspertët thonë se nuk do të jetë e lehtë, siç tregon marrëveshja e Mercosur. Mark Linscott, këshilltar i lartë për tregtinë në Partneritetin Strategjik SHBA-Indi, shkroi në LinkedIn se ka ende çështje që duhen zgjidhur, duke përfshirë pronën intelektuale, bujqësinë dhe emetimet e karbonit. Por grupet e biznesit në Evropë dhe industritë indiane të prekura rëndë nga tarifat e SHBA-së e kanë mirëpritur gjerësisht marrëveshjen për rritjen e aksesit në treg në të dyja drejtimet.

Tarifat e Trump mund ta kenë përshpejtuar marrëveshjen e arritur në Delhi, por kjo nuk është arsyeja e vetme pse ndodhi. Si BE-ja ashtu edhe India rifilluan negociatat serioze në vitin 2022 me qëllim arritjen e një marrëveshjeje sa më shpejt të jetë e mundur.

Marrëveshja me BE-në gjithashtu mbështet interesat e përtërira të Indisë për të nënshkruar më shumë Marrëveshje të Tregtisë së Lirë (MTL) me kombe dhe blloqe dhe për të hapur tregun e saj të gjerë, i cili tradicionalisht ka qenë i mbrojtur. BE-ja është partneri më i madh tregtar i Indisë – kështu që nuk është çudi që madhësia e marrëveshjes është shumë më e madhe se marrëveshjet e tjera të tregtisë së lirë, përfshirë atë me Mbretërinë e Bashkuar.

Në këtë kontekst, India nuk do të dëshirojë të heqë dorë nga negociatat e saj tregtare me administratën Trump, pasi SHBA-të vazhdojnë të jenë një treg jetësor dhe i rëndësishëm për Indinë. Dhe as BE-ja nuk do të donte ta mërziste Uashingtonin. Por nëse kjo marrëveshje i ndihmon të dy të fitojnë më shumë ndikim në negociatat e ardhshme me Trumpin, ata do ta pranojnë me kënaqësi.