Tabaku: Koha për t’i kthyer pushtetin lokal qytetarit, jo partisë! Reforma Territoriale kërkon model të ri dhe autonomi reale financiare

Në një konferencë të nivelit të lartë për reformën territoriale, ku ishin të pranishëm përfaqësues të qeverisë, shumicës socialiste, trupit diplomatik dhe ekspertë të fushës, deputetja e Partisë Demokratike, Jorida Tabaku, paraqiti një qëndrim të qartë dhe të strukturuar për nevojën e rishikimit të thellë të reformës së vitit 2015.

“Ne sakrifikuam demokracinë për një efiçencë që nuk erdhi kurrë”

Në fjalën e saj, Tabaku theksoi se reforma territoriale u ndërmor në mënyrë të njëanshme, pa konsensus politik dhe pa përfshirjen reale të opozitës, duke e kthyer një proces kombëtar në një vendimmarrje partiake. Sipas saj, rezultati pas një dekade është i prekshëm:
• Njësi vendore më të mëdha në hartë, por më të dobëta në funksion.
• Centralizim i fuqisë financiare në Tiranë.
• Kryebashkiakë pa autonomi reale vendimmarrëse.

“Një bashki që varet 70% nga qeveria nuk është pushtet lokal – është degë e qeverisë,” u shpreh Tabaku, duke e cilësuar varësinë financiare si problemin themelor të sistemit aktual.

“Miti i Madhësisë ka rënë”

Duke iu referuar analizave teknike dhe raportit të Institutit të Studimeve Politike, ajo argumentoi se teza “më i madh do të thotë më i aftë” nuk rezultoi e vërtetë në praktikë.

Bashki si Këlcyra, Puka apo Bulqiza, megjithëse u zgjeruan territorialisht, përballen me mungesë kapacitetesh dhe me rrudhje të shërbimeve për qytetarët.

“Qytetari i zonave të thella sot ndihet më i braktisur se kurrë. Distanca mes halleve të tij dhe zyrës së kryetarit është bërë e pakalueshme,” theksoi ajo.

Sipas Tabakut, Shqipëria zgjodhi “rrugën e arrogancës aritmetike”: u vizatuan kufij në hartë, por u harruan njerëzit dhe funksionet.

Modeli i ri: nga numrat te funksionet

Në vend të një rishkrimi të hartës për interesa elektorale, Tabaku propozoi një model të ri decentralizimi, të bazuar në funksione dhe autonomi reale:
• Bashkëpunim funksional i detyruar mes bashkive për shërbime si mbetjet dhe transporti, pa cenuar përfaqësimin lokal.
• Decentralizim asimetrik, me status metropolitan për Tiranën dhe trajtim të diferencuar për bashkitë rurale.
• Autonomi financiare reale, me burime të garantuara për pushtetin vendor.

“Reforma territoriale nuk është pronë e asnjë partie,” u shpreh deputetja demokrate, duke theksuar se ajo është themeli i demokracisë vendore.

Në përmbyllje, si anëtare e Komisionit të Reformës Territoriale, Tabaku apeloi për konsensus politik dhe qasje shtetformuese, duke paralajmëruar se një proces i nxituar dhe i njëanshëm do të dëmtonte jo vetëm balancat politike, por edhe funksionalitetin evropian të Shqipërisë në dekadat e ardhshme.

“Koha për eksperimente ka mbaruar. Është koha për një pushtet lokal që i përket qytetarit, jo partisë,” përfundoi ajo.