Diplomati amerikan: Ja çelësi që Biden do bindë Serbinë për të njohur Kosovën

Mediat serbe kanë publikuar një analizë të ish-diplomatit amerikan me një përvojë në Ballkan, aktualisht Profesor në Universitetin e Kembrixhit, Timothy Less, i cili ka publikuar një analizë të gjatë për Ballkanin.

Siç bën të ditur televizioni B92 në edicionin e saj në gjuhën angleze, Less, thekson se ka një plan që mund të sjellë në funksion një Ballkan të ri, ku Serbia do të njohë Kosovën si shtet t ëpavarur, pa shkëmbyer territore.

Sipas tij, kjo është dhënia Serbisë e një roli drejtues në një Ballkan pa kufi që mund t’i ngjajë një lloj Eu-Jugosllavie. Duke shpjeguar këtë mendim, ai tha se Ballkani Perëndimor mund të bëhet një entitet i ri multietnik i përbërë nga “gjashtë shtete”, të lidhur ngushtë me BE, të kryesuar nga Beogradi.

“Kjo nuk do të jetë saktësisht një Jugosllavi e re, e cila ishte një produkt i kohës së saj; por faktet në terren do ta detyrojnë Biden të kthehet në logjikën e së kaluarës së afërt dhe të shtyjë për krijimin e mishërimit të saj të shekullit 21 – një EUgoslavia e re”, shkruan Less në për “Opendemocracy.net” .

Në lidhje me logjikën se pse Beogradi do të ishte në krye të asaj njësie multietnike, Less shpjegon për faqen politike britanike me faktin se “Serbia ka rivendosur pozicionin e saj si shteti kryesor në Ballkan pas shfaqjes së një udhëheqësi të fortë i cili përfundoi kaosi i viteve 2000 dhe një periudhë e reformës strukturore e cila ka shfrytëzuar përparësitë e qenësishme të Serbisë si ekonomia më e madhe e rajonit dhe qendra e gravitetit”.

Less gjithashtu thekson se “Serbia gjithashtu është angazhuar në një manovër të mençur diplomatike që e ka lejuar të jetë levë e fuqive të ndryshme jo-perëndimore të cilat dëshirojnë një prani në Ballkan, si Rusia për të mbrojtur veten kundër ekspansionizmit perëndimor, Kina për arsye ekonomike dhe Turqia si pjesë e përpjekjes së saj për statusin e fuqisë së madhe”.

Kjo, shton ai, ka forcuar pozicionin e Serbisë në lidhje me Shtetet e Bashkuara.

“Nëse Presidenti Biden dëshiron t’i qëndrojë besnik qëllimit të kahershëm amerikan për krijimin e një lloj zgjidhjeje të qëndrueshme në Ballkan që lejon zhvillimin e saj të brendshëm dhe integrimin e jashtëm me Perëndimin, ai duhet të punojë brenda parametrave të këtij realiteti të ri”, tha Less.

Ai vlerëson se nuk ka dyshim që administrata e Biden do të dëshirojë të anulojë atë që bëri ish-Presidenti Donald Trump, por që, përballur me situatën në terren dhe realitetin e ri, ai do të duhet të vazhdojë atje ku u ndal paraardhësi i tij republikan.

Një nga elementët e qasjes së Trump, të cilin Biden do të duhet të ruajë, siç shprehet Less, është iniciativa për krijimin e një zone ekonomike rajonale në Ballkanin Perëndimor, d.m.th. mini-Shengen.

Sipas Less, administrata e Biden do të shohë që Serbia mbështet një bashkim të tillë ekonomik, si dhe vendet e tjera në Ballkanin Perëndimor, përfshirë Shqipërinë.

“Një projekt që i jep Serbisë një pozicion drejtues në Ballkan mund të jetë i mjaftueshëm për të bindur Beogradin të njohë pavarësinë e Kosovës pa këmbëngulur në ndarjen e saj – dhe të ulë marrëdhëniet e saj me Rusinë, Turqinë dhe Kinën,” tha Less.

Ky ekspert nga Kembrixh përsërit se disa në administratën e Biden do të ndjekin idenë e “shpërblimit” të Serbisë në këtë mënyrë, por siç thekson ai, përballja me realitetin politik në terren do ta lërë atë me pak mundësi të tjera.

Sipas Less, çelësi i qasjes së Biden do të jetë, mbi të gjitha, interesi i Shteteve të Bashkuara dhe jo vlerësimi se kush do të fitonte pak a shumë duke krijuar një union ekonomik në Ballkanin Perëndimor.

“Duke kandiduar me këtë politikë, Administrata e Biden jo vetëm që do të zgjedhë atje ku u ndal Trump por do të ringjallë strategjinë e fuqive të mëdha në shekullin e njëzetë ndërsa ata shqyrtuan se çfarë të bënin me koleksionin e ndryshëm të kombeve që dolën nga shpërbërja e Perandoria Osmane dhe më pas në mënyrë të përsëritur luftuan me njëri-tjetrin për të krijuar shtetet kombëtare “, beson Timothy Less.

“Vendosja e bërë pas Luftës së Parë Botërore, dhe përsëri në fund të Luftës së Dytë Botërore, ishte se stabiliteti i rajonit varej nga mbledhja e popujve të ndryshëm në një njësi më të madhe, pa kufij të brendshëm nën administrimin e përgjithshëm të Beogradit, kryeqyteti i kombit më të madh të rajonit dhe qendrës së tij natyrore politike. Njëqind vjet më vonë, kjo logjikë strategjike nuk ka ndryshuar “, përfundoi Less./GazetaShqip