Si po përfiton ekonomikisht Perëndimi nga lufta e Putin me Ukrainën

Ndërsa lufta në Ukrainë po vazhdon, Perëndimi vijon të mbizotërojë në fushën e betejës ekonomike.

Sanksionet e saj po ndëshkojnë ekonominë ruse dhe përpjekjet e Putin për kundërsulm, duket se kanë gjasa të dështojnë. Dhe rezultati është një goditje psikologjike për Kinën, sistemi shtetëror-kapitalist i së cilës dukej tashmë i prekshëm.

Duke ngrirë pjesën më të madhe të rezervave valutore të Rusisë, Perëndimi çaktivizoi mjetin kryesor të Moskës për mbrojtjen e monedhës së saj.

Në dy javët e para të luftës, rubla humbi gati gjysmën e vlerës së saj kundrejt dollarit. Rritja e çmimeve të importit dhe mungesat e shkaktuara nga sanksione të tjera, çuan inflacionin deri në 2 përqind në javë. Nëse kjo normë do të mbahej, inflacioni vjetor i Rusisë do të arrinte në 175 për qind, gjë që ekspertët e ekonomisë e cilësojnë katastrofike.

Udhëheqësit e Rusisë janë përpjekur të mbështesin rublën, por kjo ka shkaktuar vështirësi të reja. Banka qendrore ka dyfishuar normën bazë të interesit, duke ndëshkuar bizneset dhe familjet, duke bërë që parashikuesit të parashikojnë një recesion të thellë. Autoritetet kanë sulmuar kontrollet e kapitalit, duke i ndaluar rusët të shkëmbejnë rubla në dollarë dhe duke kufizuar aftësinë e tyre, për të nxjerrë dollarë nga llogaritë e tyre bankare. Ndërkohë thuhet se tregtarët janë larguar nga vendi. Sipas të dhënave deri më tani janë larguar rreth 70,000 punonjës të teknologjisë.

Konfrontimi ka goditur edhe investitorët e huaj. Rusia i ka ndaluar jo-rezidentët të shesin aksione të tregtuara në Moskë. Sanksionet kanë penguar pagesat e interesit për zotëruesit e huaj të obligacioneve. Të tmerruar nga zhdukja e qyteteve të Ukrainës, rreth 500 biznese perëndimore që operojnë në Rusi janë tërhequr, shumë prej tyre pa plan të qartë se si mund të shesin asetet dhe të rikuperojnë kapitalin. Firma britanike e naftës BP pritet të marrë një goditje prej 11 miliardë dollarësh nga mbyllja e saj.

Ndërkaq asnjë i investitor i huaj nuk do të dojë që të bëjë biznes, për sa kohë që Vladimir Putin është president.

Guri i fundit i Rusisë është të kërkojë pagesë për eksportet e saj të gazit natyror në rubla. Ideja është të detyrohet Gjermania dhe importuesit e tjerë të energjisë që të blejnë monedhën ruse, duke rritur kështu vlerën e saj. Por qeveria gjermane, duket e gatshme ta anashkalojë këtë qasje të Putinit dhe ka ndërmarrë hapin e parë zyrtar drejt racionimit të gazit.

Çfarë do të thotë e gjithë kjo për Kinën, aleatin më të rëndësishëm të Putinit? Ekonomia e Kinës është shumë më e madhe dhe më e sofistikuar se ajo e Rusisë, por duket rishtazi e cenueshme.

Si fillim, stoku i aseteve në valutë të huaj të Pekinit prej 3 trilion dollarësh duket më pak i fuqishëm. Nëse rezervat e Rusisë mund të ngriheshin, mund të ngrihen edhe ato të Kinës. Po kështu, nëse Rusia nuk mund të gjenerojë fitime nga eksportet e saj shumë të përqendruara, deri në pushtimin e saj në Ukrainë, ajo furnizonte më shumë se gjysmën e gazit natyror të importuar të Gjermanisë, duket e pamundur që Kina të jetë në gjendje të luftojë sanksionet duke kërcënuar se do të shkurtojë eksportet e konsumatorëve.

Po, Kina furnizon rreth 80 për qind të tregut amerikan për inputet industriale. Por Shtetet e Bashkuara po mbrojnë veten duke i grumbulluar dhe ricikluar ato.
Ekonomia e Kinës duket e ndjeshme për arsye të tjera. Ashtu si Putini pushtoi Ukrainën nga një ndjenjë e gabuar e krenarisë kombëtare, kështu udhëheqësit e Kinës kanë refuzuar të blejnë vaksina të huaja efektive kundër Covid-19. Në vend të kësaj, edhe pse vaksinat shtëpiake nuk funksionojnë, ata e kanë izoluar vendin e tyre nga pjesa tjetër e botës, duke vendosur karantinë edhe për vizitorët.

Megjithatë, me ardhjen e variantit ngjitës Omicron BA.2, kjo nuk mjafton. Ndërkohë, sektori financiar i Kinës është i lëkundur. Zhvilluesit e pronave po dështojnë në lidhje me obligacionet dhe auditorët e tyre po largohen me frekuencë alarmante. Ekonomia më e gjerë e Kinës është e varur nga borxhi, kështu që nëse bankat duhet të marrin kreditë e tyre. Qeveria e Kinës ka komplikuar problemet e saj duke shtypur ekonominë e saj digjitale. Ajo ka gjobitur kampionët e teknologjisë, ka bllokuar listat e bursave dhe ka shtyrë themeluesit të largohen.

Duke pasur parasysh se popullsia e Kinës po plaket dhe fuqia e saj punëtore po zvogëlohet, qeveria ka nevojë për mbushjen e produktivitetit nga firmat e teknologjisë. Jo të gjithë presin që kjo ofensivë sharmi të zgjasë. Qeveritë autoritare e kanë të vështirë të tolerojnë inovacionet përçarëse.

Perëndimi ka kaluar disa vite rraskapitëse. Populistët janë ngritur, aleancat janë shkatërruar dhe gjithçka, nga inflacioni deri te tërheqja kaotike e Afganistanit, dukej se sinjalizonte paaftësinë dhe brishtësinë. Por kriza e Ukrainës ka ndryshuar gjendjen. Konflikti është larg përfundimit dhe lufta do të kthehet në “boomerang” ndaj vendeve që e mbështesin.

The Washington Post – Gazeta Shqip