Bill Clinton u dha shpresë ‘Shqiponjave’ të përzënë nga shtëpia në Kosovë! Koha në Ballkan ka rrjedhur falë…

Nga Edi Rama
“Fort i nderuar dhe shumë dashuri President Klinton, Të dashur miq dhe të nderuar të historisë,
Nuk ka qenë kurrë më e vështirë për të përgatitur të flas dhe pastaj edhe të flas tani këtu, duke e ditur se pas meje do të marrë fjalën e një njeriu të tillë qysh përpara sesa të hyjë në jetën e përditshme politike, ia kam parë. , shikuar, lexuar fjalimet për qëllime të mësimit drejt një bote më të mirë. Në pasionet e para Uliksit, në kërkimin e një Itake paqeje, prosperiteti i dashurisë së njerëzve që rruga është vetë qëllimi i të gjitha llojeve të tij.
E më pas, jo vetëm ia kam riparë, rishikuar, rilexuar ato që ka thënë, por edhe studion se si i ka thënë për të mësuar jo vetëm nga paramendimet, por edhe nga para artit të tij të pashembullt të komunikimit duke i analizuar ritmin, nënvizuar hapjet, kulminacionet, mbylljet, ndjekësit intonacionin dhe kanë qenë të duarve e mbi të gjitha duke i admiruar atë që si nuk mësohet dot, si nuk tregohet dot, empatinë magjepsëse që e bën Presidentin Klinton një ndër oratorët më të mahnitshëm që ka njohur historia.
Me vetëdijen se qasja ime ndaj kësaj fjale është si ajo e një artisti të sotëm i cili shprehet të rievokojë afreskun e një mjeshtri të madh të rilindjes, duke e ditur se në artin e madh ishte Zoti ndërsa në atë të sotmit, më e besimi, më lejoni t’i nis si çdo nxënës duke evokuar bazat, që nga adresimi i Presidentit Klinton në inaugurimin e tij të parë si President në janarin e vitit 1993: “Nuk ka asgjë të keqe me Amerikën që nuk mund të shërohet me atë që ka të drejtë me Amerikën”.
Do të ishte blasfemi ta citojë të përkthyer në shqip kwtu përpara autorit, ku ai predikon fuqinë e prodhimit të fjalës së lamtumirës në janarin e vitit 2001: “keep building bridges, not walls and mbaj mend, our best days are still ahead”, ku na këshillon këmbënguljen deri në fund. Nga fjala përpara memorialit të shpërthimit terrorist në Oklahoma City: “Ne jemi këtu për të riafirmuar të vërtetën e thjeshtë por të thellë se forca më e fortë në tokë është dashuria. Ne duhet t’i mësojmë fëmijët tanë të zgjidhin konfliktet e tyre me fjalë, jo me armë. Ne duhet t’u mësojmë atyre se para se të sulmojnë, ata duhet të shikojnë nga brenda”. Ku na tregon se rruga e pajtimit është një tjetër përtej dhembjes së saj.
Tek fjala në memorialin e presidentit Franklin Delano Roosevelt: “FDR heq veten dhe të tjerët nga thellësia e dëshpërimit të tyre, sepse nuk pranoi të ishte rob i frikës”, ku na ushqen kurajën përballë çdo pengese.
Nga eulogjia në funeralin e kryeministrit të vrarë të Izaelit Yitzhak Rabin, “le t’i mësojmë fëmijët tanë se Zoti i jetës është pikturuar me dhunë dhe vrasje, dhe se Zoti i dashurisë gëzon paqen dhe pajtimin”, ku ngre lart tolerancën mbi çdo tundim hakmarrjeje.
Tek mbështetja për kandidatin e tij të tillë të shoqes së tij armëve, në fillimin e vitit 28: “I want all of you supported me, to support Barack Obama”, ku mëson zonjën dhe solidaritetin në frontin e përbashkët të ideve dhe kështu. disa nga një fjalimesh, veçse më shumë se tjetri, por pa diskutim dhe falë faktit se ai thoshte atë që bënte dhe bënte atë që thoshte, President Klinton ia rrëmbeu zemrën Amerikës dhe frymëzoi Evropën dhe mbarë botën me forcën unike të fjalës së tij.
Ai pararendit sivëllain e tij politik Toni Blair dhe hapi shtegun e rrugës së tretë në politikën evropiane duke dhënë një kontribut historik jo vetëm për Amerikën, por për krejt shpirtin reformist të Evropës të dalë nga pasperdja e hekurt, ku shembja e perandorisë sovjetike në pah. dhe ndryshkun ideologjik të së lartës evropiane të cilësuar laburizmi i ri i Toni Blairit, e më tepër qendra e re e Gerhard Schröder, i hapën rrugës së mbyllur në shumë vite duke i dhënë seriozitetin e alternativës, si dhe fuqinë për të shembur monopolin e konservatorëve evropianë. .
Një kritikë e përhapur në një keqkuptim të madh mbi të majtën në pushtet të ishte ajo që është ajo që është shumë e adaptueshme ndaj politikave liberale, por e vërteta është se ato vitet e një revolucioni ripërtëritës brenda të majtës evropiane e cila ia doli të rikthehet në qendër të skenës politike me një fuqi të fortë rrezatuese, por konstruktive; me autoritet, por jo autoriatare; vizionare por jo fluturake.
Ajoti një rol themelor në lëvizjen e ”Europës Përpara” përtej hendeqeve ideologjike në një botë besim-humbur tek ideologjia dhe rrezatoi aq shumë anë e mbanë, ka edhe mbi vete të drejtën në luajtje por edhe mbi ne këtu në Shqipërinë e vogël. sepse ishte një rrugë e tretë gjenuine, jo një zgjatje e përsëritur e të parëve dhe të dytave, po një e vërtetë e mesme dialektike për atë botë të traumatizuar nga lufta e ftohtë.
Rruga e tretë, metoda Klinton, e vendos fokusin tek një qytetarë dhe receta funksionale më shumë se sa një politikë e ndarë në shoqëri dhe tek partizanllëku.
Edhe për të largët shqiptarë, të dalë nga një bunker ideologjik ku ishte mishërimi i më të keqes së komunizmit lindor, rruga e tretë ishte si uji në shkretëtirë dhe sedra nuk lë të mos ua them, Zoti President, se sot e gjithë ditën. Shqipëria është një nga të paktat vende rreth e rrotull, ku një parti e rrugës së tretë, vazhdon të vazhdojë të paraqesë nga reforma të paguxuara nga të gjitha fitoret dhe spektakolare.
E vërteta si drita e diellit është se pa revolucion politik, brenda së majtës evropiane, ku majta ideologjike në perëndim të Evropës shihte tek Slobodan Miloseviçi, një potencial potencial i imperializmit amerikan dhe jo një xhelat të pashpirtë të popullit të dhunuar të Kosovës, President Klinton nuk do t’i kishte gjetur dot kurrë aleatët për shkrimin e historisë së çlirimit të Ballkanit Perëndimor nga diktatori i fundit. Jo kryeministrin Blair dhe kancelarin Schroeder por edhe kryeministrin e majt të Italisë Massimo D’Alema dhe atë socialist të Francës Lionel Jospin, të cilët më janë bashkë kryeministrin konservator të Spanjës José María Aznar, ishin pesëshja kyçe që ia vlen të jenë të nderuar. , vendim-marrjen historike të NATO-s për realizimin e njërit prej sukseseve më të mira të politikës së jashtme amerikane,
Në shqiptarët kemi patur të privilegjuarit për të marrë pjesë në lëkurën e kombit tonë forcën rrëqethëse të fjalës së Presidentit Klinton në mbrëmjen e 24 marsit të vitit 1999, kur ai iu drejtua Amerikës dhe botës botërore për të lajmëruar: “Today I autorize the armed force of United Shtetet të fillojnë një seri sulmesh ajrore kundër forcave serbe, përgjegjëse për brutalitetin në Kosovë”.
Ai fjalim përmban një tjetër perlë e thesarit të oratorisë klintoniane është për historinë e Kosovës, por edhe të vetë rajonit tonë një gur përcaktues i rrugëve të ardhmes, siç është për Amerikën fjalimi i presidentit Abraham Lincoln në një 1863 në Gettysburg, “për një qeveri të njerëzve, me njerëz dhe për njerëz”. Apo siç është për Britaninë e madhe fjalimi i kryeministrit Churchill në 4 qershor të vitit 1940 ‘Ne do të luftojmë”.
“Përtej Atlantikut, ne dhe aleatët tanë do të bëjmë atë që është e nevojshme. Konflikti i Kosovës është një moment përcaktues për NATO-n. Besueshmëria e kësaj aleance është në rrezik. Ne ose ndalojmë dhunën, ose shikojmë qemerët që zbresin për të festuar në trupat e një vendi tjetër të vogël”. Adresimet e tij të ndryshme për të dy popujt dhe nuk kanë nevojë për dëshirën e tyre në një konflikt të mizor të argumenteve nga logjike të një sulmi diktatorial kanë lënë pa frymë në atë që çdo shqiptar dhe çdo serb.
“Dua të flas drejtpërdrejt me popullin e Kosovës. Kjo luftë nuk ishte e bërë nga ju, ajo u bë nga të tjerët që kërkuan t’ju përçajnë dhe t’ju pushtojnë. Kauza juaj është e drejtë kauza juaj është e drejtë dhe kauza juaj do të mbizotërojë. Unë dua të flas drejtpërdrejt me popullin e Serbisë. Kjo nuk është lufta juaj. Ushtarët dhe civilët tuaj nuk janë objektivat. Mos bëni asnjë gabim. Ne nuk ju urrejmë. Ne luftojmë vetëm kur duhet dhe kur luftojmë, luftojmë për të fituar. Nuk do të lëkundemi, nuk do të lodhemi, nuk do të lëkundemi dhe nuk do të dështojmë. Paqja dhe liria do të mbizotërojë”.
Filozofët kanë debatuar rreth forcave të shoqërisë së një vendi mbi karakterin e njerëzve. Duke qenë shqiptar unë kam dëshirë të besoj se kjo gjë mund të thuhet edhe për emrat e gjuhës, fundja ne jemi vendi i shqiponjave dhe na vjen shumë që kjo jetë është e vërtetë. Vendlindja e presidentit Klinton quhet Shpresa, shpresa dhe mbase nuk është krejt rastësi që shpreson, shtëpinë e tij, ai u ridha shqiponjave të përzënë nga shtëpia në Kosovë.
Presidenti i 42-të i Këshillit të Këshillit të Ministrave, si shembull i oratorisë së tij dhe me forcën e tij është shembulli i tij se të kesh shpresë do të thotë besosh, se ka vetëm regjime dhe qeveri të keqe, nuk ka kurrë popuj të këqij. Askush nuk e di sesi të kishte qenë sotmja e rajonit tonë pa zotërinë që do të flas pas pak, por mund të thuhet pa frikë se koha që ka rrjedhur nga ai vendim historik dhe deri më sot të ketë qenë shumë më e zymtë sesa. edhe mund të guxojmë ta marrim me mend. Jo vetëm për Kosovën dhe për pasojat për të gjithë shqiptarët, dhe për serbët dhe për shkak të gjithë serbëve, dy kombet më të gjithë Ballkanit të Ballkanit popujt janë në shumë vende të tjera që janë të vendosura në një vend të shtetit që të jetë në gjendje të përballet me sigurinë e mundshme që të jetë përballë një qëndrimi të tillë. mes veti ose ta lërë peng mes mureve të frikës dhe të jetë njeri me kurriz ndaj tjetrit, por mund të thuhet besoj pa frikë se gjysmën e milionave të refugjatëve të gjithë ata që janë në furinë e makinerisë gjakatare të Beogradit për të kërkuar shpëtim në Shqipëri, mund të mos ishin kthyer dot më në shtëpi. Vetë kasapi i Beogradit mbase mund ta kishte ngrysur jetën në pushtet dhe jo prapa hekurave dhe ka shkuar për të ardhur deri këtu ku jemi mund të kishte grabitur kushedi sa kohë akoma të ardhmes së popujve të Ballkanit. tes mes veti ose ta lini peng mes mureve te vjetra te frikes dhe te jete me kurriz ndaj njeri tjetrit, por mund te thuhet besoj pa frike se gjysma e refugjateve kosovare te cilet ne furine e makinerise gjakatare te Beogradit erdhën për të kërkuar shpëtimin. Shqipëri, mund të mos ishin kthyer dot më në shtëpi. Vetë kasapi i Beogradit mbase mund ta kishte ngrysur jetën në pushtet dhe jo prapa hekurave dhe ka shkuar për të ardhur deri këtu ku jemi mund të kishte grabitur kushedi sa kohë akoma të ardhmes së popujve të Ballkanit. tes mes veti ose ta lini peng mes mureve te vjetra te frikes dhe te jete me kurriz ndaj njeri tjetrit, por mund te thuhet besoj pa frike se gjysma e refugjateve kosovare te cilet ne furine e makinerise gjakatare te Beogradit erdhën për të kërkuar shpëtimin. Shqipëri, mund të mos ishin kthyer dot më në shtëpi. Vetë kasapi i Beogradit mbase mund ta kishte ngrysur jetën në pushtet dhe jo prapa hekurave dhe ka shkuar për të ardhur deri këtu ku jemi mund të kishte grabitur kushedi sa kohë akoma të ardhmes së popujve të Ballkanit.
Pa diskutim kontributi i drejtpërdrejtë personal i presidentit Klinton për shqiponjën tonë binjake matanë bjeshkëve është i tillë përmasave saqë eklipson natyrshëm kontributin e administratës Klinton për Shqipërinë, i cili në vetvete ishte mjaftueshëm i çmuar në atë kohë kur vendi ynë dilte nga një izolim i paparë. askund në lindjen komuniste si një Kore Veriore në mes të Evropës, ku liria erdhi me një kaos dhe një çoroditet të pashoqe.
Në gjithçka të Shqipërisë Klinton firmos presidenti e Fondit Shqiptaro-amerikan dhe qeveria e tij e mbështet në Shqipërinë jo vetëm programe të ndryshme të ndihmës, por në radhë të parë duke çelur epokën e re të partneritetit strategjik me SHBA i cili u formalizua me fytyrën. historike të partneritetit pak kohë më parë. Ai gjithashtu dërgoi në shitësin tonë ambasad e tij, pasionant William Ryerson, shumë të respektuar Marisa Lino, të kujtojnë makinat me dashamirësi Joseph Limprecht, të cilët nuk shoqërojnë me përkushtimin e plot gropa të tranzicionit nga ferri në demokraci, por përsëri e përsëri ashtu siç ishte për Amerikën, Evropën dhe mbarë botën e progresistëve të planetit presidenti Klinton ishte pikë referimi dhe frymëzimi për ne shqiptarët,
I dashur zoti President, në Shqipëri nuk merremi lehtë me njeri tjetër. Fundi, si ju në Amerikë por unë po flas për ne, e kemi të vështirë të bëhemi nëse një armik i përbashkët nuk na detyron. Madje është e sigurt se ne mund të mos biem edhe për këtë që sapo unë thashë, por unë nuk besoj se nuk ka vend tjetër në botë që ka në Arkansas ju do të gjeni dot një konsensus më të madh sesa në Shqipëri, dje, sot dhe gjithmonë.
Unë e them këtë jo vetëm me bindje subjektive, por edhe me një provë objektive, se Arkansasit u kthyen dhe mbeti një shtet i kuq që kur ju duan nga Shtëpia e Bardhë që Shqipëria jam i lumtur tua u them, i jam sot e gjithë ditën besnike frymës se trups Klinton.
Natyrisht president, Shqipëria është vendi më pro që mund të gjendet sot, përfshihet edhe krahasuar me Teksasin, por ju jeni presidenti më shqiptar që nuk mund të gjenim zotin amerikan në Amerikë dhe me respekt për të gjithë presidentët e vendit tuaj. bekuar, vendi juaj ne zemrën e kombit tonë është aty ku qëndron ku më i madh është nderit.
Tani, përpara se unë tërhiqem si çiraku i hap rrugë mjeshtrit, dua t’ia kaloj mikrofonin disa prej disa djemve që shohin të ulur në shkallë, të cilat nuk janë këtu për të zbukuruar sfondin e kësaj ceremonie mikpritjeje, por janë duken këtu. personalisht për një arsye që sapo ata t’iu prezantohen, ju do të merrni vesh!”
*Fjala e Kryeministrit Edi Rama në ceremoninë e nderimit me “Kordonin e Madh me Yll të Mirënjohjes Publike” për Presidentin Klinton