Trump kërkoi të “blinte” Groenlandën, ky vend europian mobilizohet menjëherë
Ashtu si në jetë, rastësitë duket se ekzistojnë edhe në politikën e jashtme. Danimarka në fakt ka shpallur një plan shpenzimesh që synon forcimin e sigurisë së Groenlandës vetëm dy ditë pas postimit të publikuar nga Donald Trump në rrjetin social Truth në të cilin manjati deklaroi se “për qëllime të sigurisë kombëtare dhe lirisë në të gjithë botën, Shtetet e Bashkuara të Amerikës besojnë se pronësia dhe kontrolli i Groenlandës është një domosdoshmëri absolute.” Ministri danez i Mbrojtjes, Troels Lund Poulsen, megjithatë, saktësoi se paketa ishte planifikuar paraprakisht dhe ishte “ironike” që prezantimi përkoi me qëndrimin e marrë nga presidenti i zgjedhur amerikan.
Plani i Danimarkës
Qeveria daneze synon të shpenzojë rreth 1.5 miliardë dollarë për t’iu përgjigjur kërcënimeve të sigurisë në zonë. Poulsen tha se “për shumë vite nuk kemi investuar mjaftueshëm në Arktik, tani po planifikojmë një prani më të fortë.” Ministri i Mbrojtjes tha se ishte i gatshëm të “bashkëpunonte me Shtetet e Bashkuara” për të siguruar mbrojtjen e Groenlandës . Në mënyrë të veçantë, gazeta Jyllands-Posten zbulon se paketa përfshin dy anije patrullimi të klasit Thetis, dy drone me rreze të gjatë, një rritje të personelit ushtarak danez në Groenlandë dhe një modernizim të aeroportit Kangerlussuaq.
Poulsen theksoi se paketa do të mundësojë prokurimin e dy anijeve të reja të inspektimit, dy avionëve të rinj pa pilot me rreze të gjatë dhe formimin e dy ekipeve shtesë të sajë për qen. Paketa përfshin gjithashtu fonde për rritjen e stafit në Komandën e Arktikut në kryeqytetin Nuuk dhe modernizimin e një prej tre aeroporteve kryesore civile të Grenlandës për të akomoduar avionët luftarakë supersonikë F-35.
Propozimi i Trump
Trump kishte përmendur tashmë blerjen e mundshme të Groenlandës gjatë mandatit të tij të parë. “Nuk është në shitje”, u përgjigj në atë kohë kryeministrja daneze Mette Frederiksen dhe manjati reagoi duke anuluar një vizitë në Kopenhagë. “Groenlanda është e jona ”, ka përsëritur kryeministri i Groenlandës në ditët e fundit, duke shtuar se “ne nuk jemi për shitje dhe nuk do të jemi kurrë në luftën tonë të gjatë për liri”. Zyra më 20 janar erdhi me rastin e shpalljes së ambasadorit të ardhshëm amerikan në Kopenhagë, Ken Howery, financier dhe bashkëthemelues i PayPal, i cili tashmë ka përfaqësuar Shtetet e Bashkuara në Suedi.
Majori Steen Kjærgaard i Akademisë Daneze të Mbrojtjes sugjeron se qëllimi i Trump mund të ketë qenë pikërisht të inkurajojë Danimarkën për të bërë një lëvizje të tillë. “Aeroporti i ri ndërkombëtar në Nuuk është thjesht hapeni”, tha ai për BBC. “Unë mendoj se Trump është dinak… Ai po e detyron Danimarkën t’i japë përparësi aftësive të saj ushtarake në Arktik duke ngritur zërin,” shtoi ai, duke iu referuar varësisë së madhe të Grenlandës nga subvencionet daneze.
Rëndësia strategjike
Grenlanda është një territor i jashtëzakonshëm autonom pjesë e Danimarkës dhe për shkak të vendndodhjes dhe burimeve të saj natyrore është në qendër të interesit nga Shtetet e Bashkuara, Kina dhe Rusia. Në një raport të publikuar së fundmi, Shërbimi Informativ i Mbrojtjes Daneze ngriti alarmin për rrezikun e një konfrontimi ushtarak në Arktik të shkaktuar nga nismat gjithnjë e më armiqësore të Moskës. Në dokument thuhet se Federata “i jep përparësi rajonit dhe synon të demonstrojë forcën e saj përmes sjelljes agresive dhe kërcënuese”, e cila mund të çojë në përshkallëzim të paprecedentë. Bashkëpunimi midis Federatës dhe Kinës në Arktik është një aspekt tjetër që monitorohet me kujdes.
Rëndësia strategjike e rajonit është e dukshme. Siç shpjegon Reuters , në këtë zonë mund të vendosen nëndetëse të pajisura me armë bërthamore, të cilat, të fshehura nën akull, mund të godasin pjesë të mëdha të territoreve të Amerikës së Veriut, Evropës dhe Rusisë në rast konflikti. Për më tepër, rruga mbi Polin e Veriut është rruga më e shkurtër midis Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë dhe raketat balistike mund ta kalojnë atë përpara se të arrijnë objektivat e tyre.