Nga i mundur në fitimtar, jeta e tretë e Netanyahu-t

Jeta e tretë politike e Benjamin Netanyahu-t nis tani.

Pikërisht, mes armëpushimit të djeshëm në Gaza dhe inaugurimit të Donald Trump të hënën e ardhshme.

Ai tashmë është udhëheqësi më jetëgjatë i Izraelit.

Netanyahu ka kaluar pesë presidentë amerikanë – Clinton, GW Bush, Obama, Trump, Biden dhe Trump përsëri – si dhe krerë të panumërt evropianë dhe ndërkombëtarë të qeverive.

Vetëm Vladimir Putin i bën ballë: ai e tejkalon atë në Kremlin, por pa u përballur kurrë me xhunglën e zgjedhjeve rreptësisht proporcionale izraelite dhe fragmentimin partiak të Knesset-it, ku shumica e koalicioneve të shumta dhe akrobatike janë kapur për një votë ose pak më shumë.

Tani hapet një sezon i ri i shënuar nga fundi i luftës kundër Hamas-it, brenda, dhe nga presidenca e re (dhe e vjetër) amerikane jashtë.

Kryeministri izraelit kishte vënë bast paturpësisht për kthimin e Trump në Shtëpinë e Bardhë, me vizitën e parregullt në Mar-a-Lago në shtator në mes të fushatës zgjedhore amerikane.

Bast fitues ndaj humbësve të shumtë të bërë nga Bibi.

Askush nuk do të kishte vënë bast për të pas premierës së tij të parë katastrofike, kur në tetor 1997 kopertina e The Economist e quajti atë si “Bangleri serial i Izraelit”.

Pas disfatës elektorale nga partia laburiste Ehud Barak në 1999 dhe eklipsit të gjatë në krye të Likud-it pas Ariel Sharon dhe më pas Ehud Olmert, i cili zgjati deri në vitin 2009.

Një revoltë e koalicionit të forcave politike e kishte rrëzuar atë në 2021, për pasardhësit jetëshkurtër si Naftali Bennet dhe Yair Lapid.

Sidomos pas ngjarjes tragjike të 7 tetorit 2023, kur inkursioni i Hamas-it masakroi 1 mijë e 195 njerëz, përfshirë izraelitë dhe të huaj, dhe mori 251 pengje, rreth gjysma e të cilëve janë ende në robëri.

Edhe nëse gabimet e inteligjencës dhe sigurisë nuk i atribuohen drejtpërdrejt kryeministrit – në Izrael debati është i hapur – sulmi i Hamasi-t përfaqësonte një dështim të politikës së tij, e cila bazohej në supozimin për të pasur nën kontroll Lëvizjen e Rezistencës Islamike brenda burgut në qiell të hapur të Rripit.

Pavarësisht parave nga Qatar-i dhe armëve të kontrabanduara nga Irani, të inkurajuara nga disa, të toleruara nga të tjerët, Hamasi konsiderohej i paaftë për të bërë dëm, përveç raketave joefikase nga të cilat Izraeli ishte në gjendje të mbrohej me strehimore dhe Iron Dome.

7 tetori ndryshoi rrënjësisht ekuacionin.

Por Benjamin Netanyahu-n nuk e lëkundi asnjë centimetër.

Të tjerë, në vend të tij, do të kishin dhënë dorëheqjen siç bëri Golda Meir pas Luftës së Yom Kippur-it të vitit 1973, për një dështim të ngjashëm të inteligjencës.

Jo Bibi.

Kush mori rënien fillestare të popullaritetit dhe ishte në gjendje të kthente situatën.

Përgjigja e Izraelit ndaj masakrës së 7 tetorit ka: shkatërruar Hamasin në Gaza, megjithëse me një kosto shumë të lartë në viktimat palestineze dhe shkatërrimin e Rripit; mundi Hezbollahun në Liban; i dha një goditje të rëndë mbrojtjes ajrore të Iranit; me bashkëpunimin (e pavullnetshëm? aksidental?) të Hayat Tahrir al-Sham Mohammed Ghazi al-Jalali, çliroi shtetin hebre nga kërcënimi i paraqitur nga regjimi pro-Iranian i Bashar Assad-it dhe milicitë e Hezbollahut në Siri.

Durim për dënimet ndërkombëtare.

Nga mposhtja, Netanyahu u bë fitues dhe nuk ka asgjë më shumë se fitorja që kërkon më shumë respekt në Lindjen e Mesme.

Ai nuk e ka zhdukur Hamas-in, i cili ende është në gjendje t’i vendosë kushte, duke përfshirë lirimin e një mijë të burgosurve palestinezë, por e ka shkurtuar dhe e ka ulur në minimum.

Në këtë pikë, ai mund të përballojë armëpushimin edhe në Gaza, dhe mbi të gjitha, sepse Donald Trump ia kërkon atij, pasi ia mohoi Joe Biden për muaj të tërë.

Armëpushimi i paraprin hyrjes së Trump në 1660 Pennsylvania Avenue dhe është, teknikisht, vepër e administratës që po largohet, por ajo u dëshirua dhe u kërkua fort nga presidenti i zgjedhur, i cili dëshiron të fillojë mandatin e tij të dytë me të paktën një nga dy krizat kryesore ndërkombëtare, nëse nuk zgjidhen të paktën të zbuten – ai do të kujdeset për tjetrin (Ukrainën) me Putin-in.

Nga këtu, megjithatë, hapet një skenar i ri për Netanyahu-n.

Nga njëra anë, ai është në një pozicion të fortë rajonal dhe mund të mbështetet në shumë miq në administratën e re në Washington.

Duke filluar nga presidenti (jo se ka pasur ndonjëherë presidentë anti-izraelitë në Shtëpinë e Bardhë).

Por në Lindjen e Mesme të transformuar kryesisht nga ai, nuk ka përfitime pozicionale.

Nga ana tjetër, në fakt, ai po përballet dhe e di këtë, me paparashikueshmërinë e Donald Trump.

Për dy çështje, Netanyahu dhe Trump mund të mos jenë saktësisht në harmoni: kushtet pro-palestineze (“dy shtetet”) që kërkohen nga Arabia Saudite për t’u bashkuar me Marrëveshjet e Abrahamit; çfarë të bëjmë me Iranin për çështjen bërthamore, të arrijmë një marrëveshje me Teheran-in apo të bombardojmë vendet bërthamore?

Trump nuk dëshiron më shumë luftëra, ndërsa Netanyahu nuk heziton t’i bëjë ato.

Bibi mbijetoi gjatë, Trump gjithashtu: do të jetë një garë e bukur.

La Stampa