Nga Serbia në Maqedoni e Malin e Zi, dokumenti i 1913: Shqiptarët ishin shumicë edhe në qytetet kyçe të Ballkanit
Të dhënat historike të popullsisë, para vitit 1913, tregojnë se shqiptarët përbënin shumicën e popullsisë në shumë qytete dhe rajone të Vilajetit të Kosovës, që shtrihej edhe në kufijtë e sotëm të Serbisë, Maqedonisë, Malit të Zi.
Agjencia Ina Media ka siguruar dokumentin autentik, i cili tregon një përmbledhje të banorëve të krahinave shqiptare të Vilajetit të vjetër turk të Kosovës, që i janë aneksuar Serbisë dhe Malit të Zi më 1913, respektivisht:
Shkupi (Usqub): Shqiptarët 105,205, Serbët 255, Bullgarët 28,244, Turqit 5,363, Çifutët 56.
Kumanova: Shqiptarët 23,712, Serbët 2,226, Turqit 582.
Presheva: Shqiptarët 35,502, Serbët 7,672.
Ohri (Orhaniya): Shqiptarët 12,664
Rozhaja (Rozhay) – Plava et Gaussigne: Shqiptarët 23,395, Serbët 911
Prishtina: Shqiptarët 91,550, Serbët 8,349.
Gjilani (Guylan): Shqiptarët 57,845, Serbët 1,792.
Vushtrria: Shqiptarët 82,075, Serbët 1,749.
Mitrovica: Shqiptarët 26,325, Serbët 9,030.
Peja (Ipek): Shqiptarët 58,927, Serbët 1,631.
Novi Pazari: Shqiptarët 28,829, Serbët 9,425.
Gjakova: Shqiptarët 16,606, Serbët 9,250.
Tërgovishtja: Shqiptarët 17,212, Serbët 596.
Gjakova, Prizreni, Tetova, Gostivari: Shqiptarët dominonin, me minoranca të vogla serbe, turke dhe të tjera.
Totali i shqiptarëve sipas kësaj statistike në qytetet kryesore arrinte mbi 500,000 banorë, duke i bërë ata shumicën e qartë të popullsisë në këto zona historike.
Këto shifra tregojnë se shqiptarët luanin një rol kryesor në jetën kulturore, ekonomike dhe shoqërore të rajoneve të Vilajetit të Kosovës, përpara ndryshimeve territoriale dhe politike pas vitit 1913.
