Donald Trump nuk heq dorë nga blera e Groenlandës, SHBA nuk përjashton përdorimin e ushtrisë

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Tramp, dhe ekipi i tij po shqyrtojnë aktivisht mundësinë që SHBA të “marrin” kontrollin e Grenlandës, ndërsa Shtëpia e Bardhë ka deklaruar se përdorimi i ushtrisë amerikane “mbetet gjithmonë një opsion”.

Ky diskutim vjen në një periudhë tensioni të shtuar, me paralajmërime nga udhëheqës europianë dhe Kryeministri i Grenlandës, pas rritjes së retorikës së Tramp. Situatën e ka përkeqësuar edhe operacioni i fundit amerikan në Venezuelë, me përfshirjen e Nikolas Maduro, që sipas diplomatëve europianë tregon gatishmërinë e Uashingtonit për lëvizje të forta.

Në reagimin zyrtar, Shtëpia e Bardhë theksoi se Tramp ka bërë të qartë se “blerja e Grenlandës është një prioritet kombëtar sigurie për SHBA, thelbësor për parandalimin e kundërshtarëve në Arktik”. Ai dhe ekipi i tij po shqyrtojnë disa opsione, përfshirë: blerjen e Grenlandës, ose një marrëveshje të veçantë lidhjeje (compact of free association) me ishullin.

Një zyrtar amerikan i lartë tha për Reuters se Tramp synon të arrijë këtë objektiv gjatë mandatit të tij dhe se tema nuk do të zhduket, pavarësisht kritikave nga aleatët e NATO-s.

Reagimi i Danimarkës

Danimarka ka reaguar menjëherë. Ministri i Jashtëm, Lars Leke Rasmussen, kërkoi një takim zyrtar me sekretarin amerikan të Shtetit, Mark Rubio, për të diskutuar situatën. Rasmussen mohoi gjithashtu pretendimet për praninë e anijeve kineze dhe ruse rreth Grenlandës dhe theksoi besimin e plotë në rolin e Danimarkës në NATO.

Trump: Jam serioz

Në një intervistë për NBC, Tramp deklaroi se është “shumë serioz” për idenë e aneksimit të Grenlandës. Një lëvizje e tillë do të ishte historike, pasi një shtet anëtar i NATO-s do të sulmonte një tjetër, gjë që mund të aktivizonte Artikullin 5 për mbrojtje kolektive.

Grenlanda, për shkak të vendndodhjes strategjike dhe rëndësisë së Arktikut, tani ndodhet në qendër të një konflikti me dimensione të gjera gjeopolitike.

Historiku i përpjekjeve amerikane për Grenlandën:

1867 – Pas blerjes së Alaskës, SHBA shqyrtuan mundësinë për të marrë edhe Grenlandën, por nuk u bë ofertë zyrtare.

1946 – Në epokën e Luftës së Ftohtë, Trumana ofroi 100 mln dollarë në ar, por Danimarka refuzoi. U lejuan vetëm bazat ushtarake amerikane (Thule).

2019 – Tramp përmendi publikisht blerjen e Grenlandës gjatë mandatit të tij, duke shkaktuar tension me Danimarkën, që e quajti ishullin “jo për shitje”.