Dushan Teodoroviç: Nëse Kosova është pjesë e Serbisë, atëherë çka na duhet dialogu!

“Kosova, shkaku kryesor i krizës tridhjetë e pesë vjeçare, nuk mund të përmbajë më tensionet e veta.

Sigurisht, nëse nuk ka debat argumentues, objektiv dhe të paanshëm për dekada, nëse ajo çështje është tabu dhe nëse është akoma një kriter për ndarjen në patriotë dhe tradhtarë, atëherë nuk është çudi që njerëzit të përmbahen nga të folurit. Të gjithë ata që menduan se “ndryshimet demokratike” do të çonin në një zgjidhje racionale ishin naivë.

Argumenti i realitetit të situatës, që sugjeron njohjen e Kosovës, u përmend nga akademikët Vladimir Kostiç, pak më herët, dhe Dushan Teodoroviç.

Ata nuk janë të vetmit, por fakti është se një qëndrim i tillë është i rrallë dhe se e drejta e shtetësisë në një masë shumë më të madhe ka qasjen se, “ne nuk e japim Kosovën”, “Kosova është zemra e Serbisë”, “njohja është tradhti “!Këto janë në fakt stereotipa, krijohen duke përsëritur mendime jo origjinale, fraza banale dhe të rrënuara “, siç do të thoshin Ivan Klein dhe Milan Shipka.

Një pyetje tjetër është se si ndodhi që edhe njerëzit që mendojnë esëll për Kosovën.
Nëse dikush nuk dëshiron të fillojë nga realiteti në zgjidhjen e një problemi të vështirë, dhe nëse ky nocion parashikohet si i papërshtatshëm dhe i papranueshëm, atëherë ku të fillosh?

Nga ndërtimi, nga ajo që na pëlqen, nga njëanshmëria, nga zotimet mitike? Profesori Slobodan Samarxhic, duke kundërshtuar pikëpamjet e dy akademikëve, shprehet se “që nga shpallja e njëanshme e të ashtuquajturës Kosova, flet për ‘realitetin’.
Ndoshta dikush e ka thënë që nga ajo kohë, por qasja e duhur ndaj këtij problemi është ta shikojmë që kur filloi kriza e Kosovës, dhe nuk filloi me shpalljen e njëanshme të Kosovës, por, siç e mbajnë mend shumë herët, në mes të vitet 1980-të!

Një qasje realiste, të cilën akademikët e mbrojnë me arsyetim, nënkupton një ballafaqim objektiv me gjenezën e problemit, me shkaqet, përpjekjet tragjike për t’i zgjidhur ato, dhe vetëm atëherë me pasojat. Tensionet dhe armiqësitë shpërthyen në Kosovë në mes të viteve 1980-të.
Serbia doli e mundur nga konfliktet dhe kjo është diçka që e di e gjithë bota. Jo vetëm Brukseli, Parisi, Berlini dhe Uashingtoni e dinë këtë, por edhe Moska, Pekini dhe të tjerët. Kush dëshironte që kjo të mos ndodhte, duhet të kishte ngritur zërin atëherë, në vitet 1990 dhe të kërkonte një politikë të arsyeshme dhe paqësore.

Politika katastrofike e Millosheviçit dhe ekzekutorëve të tij praktikisht dëboi Kosovën dhe Metohinë nga Serbia. Kjo politikë u mbështet nga elita e atëhershme politike, jo vetëm nga qeveria, por edhe nga opozita, por edhe nga serbët e Kosovës. Por nacionalizmi i fryrë priste një zgjidhje për Kosovën pa shqiptarë dhe mosndërhyrjen e bashkësisë ndërkombëtare.

Qëndrimi i atyre që nuk janë për të respektuar realitetin dominohet nga parimi se Kosova është një pjesë e Serbisë sipas Kushtetutës. Ky është një mendim që fillon nga kuptimi dhe pesha e termit kushtetutë, kështu që kur thuhet se diçka është shkruar në kushtetutë, atëherë ky duhet të jetë fundi i bisedës”.