Zbulimi i tmerrshëm në Polin e Veriut: Çfarë po i frikëson shkencëtarët?

Akullnajat fshehin histroinë e njërëzimit mes shtresave të shumta që i kanë mbijetuar viteve, por gjithashtu mund të jenë edhe fundi i njerëzimit.

Kjo është frika e ngritur së fundmi nga shkencëtarët, pas një studimi novator të kryer në thellësitë e ngrira të një arkipelagu norvegjez në Oqeanin Arktik. Raportohet se shkencëtarët kanë zbuluar migrimin e gazeve natyrore, duke përfshirë metanin, i cili përbën një kërcënim të madh mjedisor nëse lëshohet në atmosferë.

Studimi i kryer në Svalbard, një zonë e largët në Arktik, zbuloi praninë e disa miliardë metra kub metan, të bllokuar nën sipërfaqen e tij të ngrirë.

Zbulimi nxjerr në pah rrezikun e çlirimit të metanit për shkak të reduktimit të mbulesës së akullit në rajon. Një çlirim i tillë mund të kontribuojë ndjeshëm në emetimet e gazeve serrë dhe rrjedhimisht, në ngrohjen globale.

Permafrost, një tipar i zakonshëm në Arktik, shërben si një enë natyrale për këto akumulime gazi. Dekada kërkimesh shkencore dhe shpime për burime të tilla si qymyri kanë zbuluar praninë e shtresave të gazit natyror brenda akullit. Sidoqoftë, marrëdhënia midis permafrostit dhe gjeologjisë themelore mbetet më pak e kuptuar. Studimi i fundit, i udhëhequr nga Thomas Birchall nga Departamenti i Gjeologjisë Arktike në Universitetin Svalbard në Longyearbyen, Norvegji, hedh dritë mbi këtë ndërveprim kompleks.

Birchall dhe kolegët e tij vunë re se metani i bllokuar nën Svalbard është i aftë të lëvizë, duke ngritur shqetësime për çlirimin e tij të mundshëm.

Shqetësimi nuk është i pabazë, pasi studimet e mëparshme kanë treguar vazhdimisht se ngrica e përhershme e Arktikut po shkrihet në mënyrë të shpejtë. Çlirimi i metanit mund të shkaktojë një cikël ngrohjeje shqetësuese, ku rritja e emetimeve të metanit çon në shkrirjen e mëtejshme të akullit, duke lëshuar potencialisht edhe më shumë metan në atmosferë. Ky rreth vicioz mund të ketë efekte të thella në klimën globale.

Hulumtimi i Birchall zbuloi gjetje befasuese në 18 puse kërkimore hidrokarbure të shpuara në Svalbard. Duke marrë parasysh veçoritë gjeologjike dhe akullnajore të Svalbardit, të cilat janë të ngjashme me rajonet e tjera të Arktikut, gjetjet e këtij studimi mund të kenë implikime më të gjera. Ata sugjerojnë se akumulimet e gazit nën ngrirjen e përhershme dhe rrjedhjet e mundshme mund të jenë një fenomen i zakonshëm në të gjithë Arktikun.

Duke komentuar studimin, Birchall tha se ndërsa rrjedhjet aktuale nga poshtë ngricave të përhershme janë minimale, faktorë të tillë si tërheqja e akullnajave dhe shkrirja e përhershme mund ta rrisin atë ndjeshëm në të ardhmen.

Ky zbulim jo vetëm që nxjerr në pah ekuilibrin kompleks dhe delikat të ekosistemeve të planetit tonë, por gjithashtu thekson nevojën urgjente për kërkime dhe monitorim të vazhdueshëm të rajonit të Arktikut, një barometër kritik për shëndetin e klimës globale.