Dokumenti/ Agjentët specialë amerikanë hetuan ngjarjen e Gërdecit, raporti hetmor i FBI (VIDEO)
Prej datës 5 deri më 11 prill 2008, një ekip ekspertësh të Departamentit të Drejtësisë së Shteteve të Bashkuara të Amerikës, (ATF), përmes Ekipit Ndërkombëtar të Reagimit (IRT), organizuan një hetim të imtësishëm për shpërthimin në Gërdec.
Agjentët specialë të ATF-së hetuan për një javë detaje të krimit që shkaktoi korrupsioni shtetëror me pasojë vdjekjen e 26 shtetasve shqiptarë, punonjës të fabrikës së demontimit si dhe banorë të fshatit Gërdec.
Ngjarja merr përmasa edhe më tragjike pasi ndër viktimat kishte edhe fëmijë të mitur. Raporti hetimor i kryer nga agjentët specialë amerikanë përfshin edhe intervista me dëshmitarë në vendin e ngjarjes.
Ata kanë treguar detaje të funsksiomit të fabrikës dhe momentin e shpërthimit në fabrikën e vdekjes në Gërdec. Tema sjell raportin hetimor të kryer nga agjentët e FBI për shpërthimin në Gërdec më 15 mars 2008.
RAPORT HETIMOR
Titulli: Aktivizimi i Ekipit Ndërkombëtar të Reagimit në Gërdec, Shqipëri
Numri i Hetimit: 902050-08-004
Numri i Raportit: 1
PËRSHKRIMI I AKTIVITETIT:
Departamenti i Drejtësisë i Shteteve të Bashkuara, Byroja e Alkoolit, Duhanit, Armëve të Zjarrit dhe Eksplozivëve (ATF), përmes Ekipit Ndërkombëtar të Reagimit (IRT), kreu një hetim për të përcaktuar shkakun dhe origjinën e një zjarri dhe shpërthimi në objektin e çmilitarizimit të municioneve në fshatin Gërdec, Bashkia Vorë, rreth 14 kilometra në perëndim të Tiranës, Shqipëri.
NARRATIVA:
2. Më 7-11 Prill 2008, IRT kreu një hetim pas shpërthimit në objektin e çmilitarizimit të municioneve në fshatin Gërdec për të përcaktuar origjinën dhe shkakun e zjarrit dhe shpërthimit.
3. Të shtunën, më 15 Mars 2008, një zjarr shpërtheu në një objekt të operuar nga kompania “Alba-Demil”. Kompania Alba-Demil kishte një kontratë për çmontimin e municioneve ushtarake. Zjarri shkaktoi një shpërthim që u përhap në magazinat e tjera me eksplozivë, lëndë djegëse dhe municione ushtarake të vendosura në pronë. Shpërthimi rezultoi në vdekjen e 26 personave dhe plagosjen e rreth 300 të tjerëve. Sipas shifrave zyrtare, 4,143 biznese dhe banesa u dëmtuan. Shpërthimi gjithashtu dëmtoi infrastrukturën si rrjetet e furnizimit me ujë dhe energji elektrike, rrugët, ndërtesat publike, shkollat, kopshtet dhe qendrat shëndetësore.
4. Ambasadori i Shteteve të Bashkuara në Shqipëri kërkoi ndihmën e ATF IRT për të ndihmuar në hetimin e shpërthimit në Gërdec. ATF IRT u dërgua më 5 Prill 2008 për të ndihmuar autoritetet shqiptare në procesin e hetimit të vendngjarjes dhe intervistimin e dëshmitarëve. Procesimi i skenës dhe aktivitetet hetimore vazhduan deri më 11 Prill 2008. IRT ndihmoi në intervistat e dëshmitarëve, përpunimin e vendit të ngjarjes dhe hartimin e provave forensike. Një zonë e origjinës u identifikua dhe u përcaktuan disa shkaqe të mundshme.
HETUESIT PJESËMARRËS:
Agjencitë e mëposhtme morën pjesë në këtë hetim mbi zjarrin dhe shpërthimin:
Republika e Shqipërisë – Prokuroria e Përgjithshme
Gjykata e Tiranës – Prokuroria e Rrethit (Prokuroria e Tiranës)
Byroja e Alkoolit, Duhanit, Armëve të Zjarrit dhe Eksplozivëve (ATF)
Personeli i Ekipit Ndërkombëtar të Reagimit të ATF:
Dondi Albritton – Agjent Special në Krye, CES
Peter O’Connor – Mbikëqyrës i Ekipit, CES
DEKLARATAT E DËSHMITARËVE:
ZBULIMI/PËRGJIGJA:
Pak para mesditës më 15 Mars 2008, disa dëshmitarë, duke përfshirë Adelina Canin, Shkëlqim Prinin dhe Aleksander Velajn, punonjës që punonin në oborr, si dhe Fejzi Shelun, një roje sigurie që kishte hyrë në oborr për t’i dorëzuar drekën një punëtori të sjellë nga një fëmijë, vërejtën një zjarr në pjesën jugore të oborrit pranë hyrjes për këmbësorët. Dëshmitarët konfirmojnë se qeset që përmbanin lëndë djegëse po ngarkoheshin në një karrocë në momentin kur zjarri filloi dhe se qeset e lëndës djegëse po digjeshin.
PRONARËT/OPERUESIT:
7. Objekti i Gërdecit operohej nga Alba-Demil. Objekti ishte në procesin e çmilitarizimit dhe çmontimit të municioneve të vjetruara nga Ministria e Mbrojtjes e Shqipërisë (MOD), që varionin nga predha 20 mm deri në 152 mm.
8. Operacionet e çmontimit ishin në zhvillim në kohën e zjarrit dhe shpërthimit dhe deri në 50 punëtorë ishin në zonën kryesore të përpunimit kur ndodhi zjarri. Objekti përfshinte një zonë të madhe me pjesën kryesore të përpunimit që përbëhej nga një oborr i rrethuar dhe një ndërtesë alumini të përdorur për magazinimin e përkohshëm të pajisjeve dhe municioneve të përpunuara.