“Ombrella e re bërthamore”, Macron po “luan me zjarrin”/ Pse aktivizimi i nenit 5 të NATO-s është më afër se kurrë

Franca dhe Mbretëria e Bashkuar janë të gatshme të rrisin aftësitë e tyre bërthamore dhe të ofrojnë mbrojtje bërthamore për pjesën tjetër të kontinentit evropian. Si Parisi ashtu edhe Londra e kanë thënë tashmë hapur këtë, por një gjë e tillë do të ishte e shtrenjtë dhe sfiduese teknikisht dhe juridikisht, thekson WSJ”në analizën e saj. Ristrukturimi do të zgjaste me vite. Më e rëndësishmja, do të kërkonte “lundrim” serioz të marrëveshjeve globale të armëve bërthamore, të cilat tashmë po testohen seriozisht nga vende si Koreja e Veriut dhe Irani. Pyetja është gjithashtu nëse Britania dhe Franca kanë kapacitete të mjaftueshme për të “ndarë” arsenalet e tyre dhe nëse mund t’i përshtatin ato për përdorim të përbashkët evropian, shkruan WSJ.

Ombrella bërthamore

Krerët e qeverive evropiane, le të kujtojmë, kanë folur tashmë për mundësinë e përdorimit të arsenalit britanik dhe francez si një parandalues ​​evropian. Të paktën nominalisht, ata reaguan pozitivisht ndaj idesë së formimit të të ashtuquajturës ombrellë bërthamore mbi Evropën. Polonia deklaroi se bashkëpunimi me Francën në këtë drejtim është “i natyrshëm dhe logjik”, Danimarka nuk e ka “refuzuar mundësinë”, dhe Gjermania ka thënë se është e hapur ndaj saj, megjithëse dëshiron të mbajë aftësitë ekzistuese bërthamore amerikane në territorin e saj “për aq kohë sa të jetë e mundur”. Franca është e vetmja fuqi bërthamore e pavarur në Evropë. Armët e saj janë prodhuar në Francë dhe janë të pavarura nga infrastruktura e NATO-s. Franca sot ka rreth 300 koka bërthamore për përdorim në nëndetëset e saj bërthamore dhe në aeroplanët francezë Rafale. Por armët bërthamore franceze do të duhet të ridizajnohen. Deri më tani, fjala nga Parisi ka qenë se arsenali bërthamor duhet të jetë nën komandën franceze.

Arsenali i Londrës

Nga ana tjetër, Britania ka rreth 250 koka luftarake dhe arsenali i saj, një nga më të vegjlit në botë, është ndërtuar si një plotësues i sistemit të përbashkët të NATO-s. Londra sot varet nga katër nëndetëse bërthamore për të mbajtur armë bërthamore. Testet e fundit bërthamore kanë treguar se menaxhimi i arsenalit të Britanisë nuk është domosdoshmërisht në gjendjen më të mirë. Kur u gjuajt gjatë një stërvitje ushtarake vitin e kaluar, raketa Trident, e cila mund të mbajë një bombë bërthamore, u rrëzua në mënyrë famëkeqe në det, në vend që të kalonte mijëra kilometra përpara se të binte në Oqeanin Atlantik. Londra është shumë e varur nga aleati i saj, Shtetet e Bashkuara. Ajo merr raketa nga Amerika dhe blen pjesë për nëndetëset bërthamore nga prodhuesit amerikanë. Mbështetja te një partner amerikan ndihmoi në mbajtjen e ulët të faturave ushtarake të Britanisë.

Interesi i SHBA

Shtetet e Bashkuara nuk tregojnë interes për tërheqjen e këtyre aftësive. Kur Sekretari i Mbrojtjes i SHBA-së Pete Hegseth vizitoi Evropën, ai deklaroi se Uashingtoni dëshironte që Evropa të punonte në aftësitë e saj ushtarake konvencionale. Ai nuk e përmendi energjinë bërthamore. Megjithatë, shumë në Evropë po mbrojnë një reduktim të varësisë nga Shtetet e Bashkuara në një kohë kur Uashingtoni po sinjalizon hapur se aleanca në formën e saj aktuale është në një krizë të madhe. Zëvendësimi i mbrojtësit bërthamor të Evropës nuk do të ishte i lehtë as brenda infrastrukturës së NATO-s, thekson WSJ.

Rreziqet për Francën

Qëndrimi i vendeve evropiane ka qenë gjithmonë se nuk u duhen armë për një goditje të parë, por armë për hakmarrje, ato që do të pengojnë çdo fuqi të mendojë se mund të kryejë një sulm ndaj Evropës pa u ndëshkuar. Por, ashtu si në rastin e SHBA-së, pyetja është nëse Parisi do të rrezikonte të sulmohej shteti i tyre, mbrapsht, nëse dikush sulmonte Pragën. “Ana ‘e mirë’ është se një ndikim kudo në Evropë do të kishte një ndikim në pjesën më të madhe të kontinentit, ndërsa nuk do të përbënte domosdoshmërisht një rrezik rrezatimi për Nju Jorkun,” tha eksperti për WSJ. Megjithatë, dikush duhet të paguajë faturën, dhe është një faturë e lartë.